In een open brief aan PvdA-leider Job Cohen smeekt de Landelijke Studentenvakbond hem geen ’slimmerikenbelasting’ in te voeren.

Het is moeilijk om niet te veronderstellen dat de LSVb niet het hele plaatje voor ogen heeft. Ten eerste valt een belangrijk deel van de impact van de crisis neer bij mensen die al een groot gedeelte van hun pensioen hebben opgebouwd. Daarnaast krijgen huidige jongeren het hoe dan ook voor de kiezen, bijvoorbeeld bij een hogere AOW-leeftijd. Omzetting in een sociaal leenstelsel lijkt mij een pijnlozere constructie, dan heel veel andere ingrepen die op de jeugd afkomt. Daar heeft de LSVb te weinig oog voor.

Ten tweede vind ik het niet verkeerd dat er meer prikkels komen om een verstandige studiekeuze te maken, en de studie serieus te nemen. Er zijn er genoeg waar het daar in mijn ogen bij aan schort. Daarnaast zou ik, in overeenstemming met de partijen die dit plan opperen, graag zien dat dit geld in het onderwijs blijft. Links en rechts valt er kwalitatief behoorlijk wat te verbeteren. Daar het beschikbare geld in steken vind ik meer hout snijden dan inkomensondersteuning die in zijn geheel omgezet wordt in een gift.

Ook vind ik het telkenmale bij het banale af dat studenten durven te klagen over hun financiële vooruitzichten. Het gros van de HBO en WO studenten gaat bovenmodaal verdienen. Bovenmodaal is gewoon vorstelijk, punt. Niet zeuren als je dan jouw opleiding moet gaan terugbetalen. Je kunt het missen, echt.

Overigens verbaasd mij dat ook telkens weer. Een bedrag van, zeg 50.000 euro, lenen om te investeren in jezelf krijgt bijna iedereen koudwatervrees bij. En als er een huis gekocht moet worden, sloten tot voor kort veel net-afgestudeerden zonder blikken of blozen tophypotheken af op 125% van de woningwaarde leunend op twee volledige inkomens. Ik snap daar helemaal niks van. Een stapel stenen is je toch niet meer waard dan jouw eigen verdiencapaciteit en persoonlijke ontwikkeling?

Related posts:

1. VVD programma besproken
2. Staatsschuld: paniek in de tent?

Bezuinigingen

* De VVD wil een kleinere staat met een kwart minder politici, halvering van het aantal ministers en veel minder ambtenaren. Dit levert 4 miljard euro op in 2015, oplopend naar ruim 6 miljard in 2020.
* De VVD wil uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking en de afdracht aan de Europese Unie halveren. In 2015 bespaart dit 4,5 miljard euro belastinggeld, oplopend naar 5,5 miljard in 2020.
* De VVD wil de kansloze immigratie tot nul beperken en stoppen met inburgeringssubsidies. Immigranten moeten voor werk en niet voor de uitkering naar Nederland komen, dus de eerste tien jaar in Nederland krijgen zij geen uitkering. Dit levert 0,5 miljard euro op in 2015, oplopend naar een kleine 2 miljard in 2020.
* In de sociale zekerheid wordt de re-integratiebureaucratie beperkt en alleen écht jong gehandicapten krijgen een uitkering. De WW wordt korter, maar de eerste maanden hoger. Dit leidt in 2015 tot 4 miljard euro besparingen, oplopend tot 9 miljard in 2020.

Minder ministers en minder ambtenaren is een terugkerend punt natuurlijk. In mijn ogen is dat alleen mogelijk als de overheid ook daadwerkelijk minder gaat doen. De indruk dat je met het modewoord ‘efficiencyslagen’ miljarden kunt bezuinigen vind ik niet realistisch. Minder ambtenaren leidt te vaak tot de inhuur van ‘consultants’ en die zijn bepaald niet goedkoper.

Minder geld naar EU en ontwikkelingssamenwerking ben ik niet bijzonder enthousiast over. De bijdrage aan de EU zou inderdaad eerlijker kunnen, maar wat betreft ontwikkelingssamenwerking vind ik dat we ons aan internationale afspraken moeten houden. Dat anderen dat niet doen, is voor mij geen reden om het dan ook maar niet te doen. Afspraken maken en nakomen betaalt zich ook uit, en slimme inzet van ontwikkelingshulp kan het Nederlandse bedrijfsleven ook van profiteren

Ook ben ik niet enthousiast over de negatieve houding ten opzichte van immigranten. Ja, ik ben het er mee eens dat mensen hier niet voor een uitkering horen te komen. Ik vind daarentegen ook dat als je bijdraagt aan sociale verzekeringen, dat je er ook van hoort te profiteren als dat zo uitkomt. Onderzoek eens, zoals bij de AOW, of je rechten kunt opbouwen als immigrant en op basis daarvan uitkering krijgt. Tien jaar sowieso niets is mij te gortig, en lijkt mij oneerlijk ten opzichte van Nederlandse uitvreters.

Beperking van de sociale kant van de arbeidsmarkt (WW etc.) vereist in mijn ogen dat ook iets aan het ontslagrecht wordt gedaan. Als ik minder WW krijg, moet het een toekomstige werkgever ook gemakkelijker gemaakt worden om mij aan te nemen en te houden. Nu blokkeert het ontslagrecht het aannemen van personeel, want wanneer kun je pas weer van iemand af is maar de vraag. Alleen bezuinigen op WW en degenen die, soms enkel met mazzel, hun baan behouden ontzien, is onvoldoende: het ontslagrecht moet ook soepeler.

Investeringen

* De VVD investeert in veiligheid door méér blauw op straat: 3.500 agenten extra, ook op het platteland.
* De VVD investeert jaarlijks 500 miljoen euro in extra wegen en een forse uitbreiding van het spoorwegennet.
* De VVD investeert 2,5 miljard euro in de kwaliteit van het onderwijs waarmee deze een stevige impuls krijgt.

Zondermeer goede punten lijkt mij. Forse uitbreiding van het spoorwegennet lijkt mij in Nederland de aangewezen manier om woon-werk verkeer mogelijk te houden. Het Nederlandse net schijnt aan de capaciteitsgrenzen te zitten, dus uitbreiding van de infrastructuur is een uitermate verstandig plan. Daarnaast vind ik dat onderwijs erg belangrijk is om sociale verschillen te beperken. Waar sommigen denken dat je met kleptocratentaksen alles oplost, zal een verstandig mens erkennen dat de economie waarin wij leven capaciteiten beloont. Daar is geen progressieve belasting tegen opgewassen. Met dat gegeven moet je dus proberen de capaciteiten van iedereen te maximaliseren, want daarmee bereik je echte nivellering. Investeren in het onderwijs is daarvoor in mijn ogen een geschikt middel, en effectiever en socialer dan even een uitkering of toptarief optrekken.

Vernieuwingen

* Op basisscholen krijgen kinderen weer les in d’s en t’s, de kwaliteit van het vakonderwijs moet omhoog en de VVD wil meer academici voor de klas.
* De VVD kiest voor betaalbare zorg van betere kwaliteit en dichter bij huis.
* Werken en ondernemen moet weer lonen, daarom verlaagt de VVD de belastingen.

Zo beschreven houdt het nog niet veel in. In hoeverre deze wensen betaald kunnen worden vraag ik me af. Wel deel ik de mening dat als wij vinden dat de kwaliteit van het onderwijs en de zorg omhoog moet we in allerlei opzichten daar ook voor moeten willen betalen: meer investeren en betere arbeidsvoorwaarden voor onderwijzers en zorgverleners. Belastingverlaging zou in mijn ogen moeten kunnen, maar lijkt mij niet strikt nodig. Zeker niet als de hypotheekrenteaftrek bijvoorbeeld in stand blijft. Belastingverlaging in de laagste schijf zou ik wel interessant vinden om te proberen ook laaggeschoolden maximaal aan werk te helpen.

Wat wil de VVD niet?

* De VVD wil niet tornen aan de hypotheekrenteaftrek (de overdrachtsbelasting willen we wél aanpakken).
* De VVD wil direct stoppen met de kilometerheffing.
* De VVD wil de Bosbelasting (inkomensafhankelijke ouderenbelasting) afschaffen.

Het gedachtenexperiment dat ik altijd doe bij de hypotheekrenteaftrek is of je het zou invoeren als het er nog niet was: nee. Het verstoort de markt niet zozeer, maar het is wel een bizarre manier van rondpompen van geld. Ik zou het willen afschaffen, en niet omdat de rijken bevoordeeld worden (dat valt reuze mee), maar omdat het een ondoelmatig vreemd fiscaal vehikel is.

Zeker de spitsheffing was een interessante mogelijkheid om efficienter gebruik te gaan maken van het wegennet. Nu waren de Nederlandse ambities weer over de top, maar beter onderzoeken of er niet toch wat meer prijsdifferentiatie kan komen op de weg zou ik niet zo tegen willen zijn als de VVD nu. Ik zie meer kansen voor de economie, dan bedreigingen rond dit dossier.

Over de Bosbelasting heb ik niet echt een mening. Volgens mij heeft niemand daar echt onwijs veel pijn van, dus waarom die fiscalisering van de AOW er af moet zie ik niet zo. Zeker niet omdat die groep naar het nu lijkt eerder met pensioen heeft kunnen gaan dan toekomstige generaties.

Related posts:

1. SP is hypocriet en niet eerlijk
2. Bankentaks levert geen geld op

Per jaar kost een Mbo opleiding meer dan een universitaire opleiding viel gelijk vandaag te lezen in de krant. De eerste nuance is dat die vlieger op gaat voor het Mbo BBL (leren/werken) want de andere vorm BOL (leren/stage) heeft dit al veel minder. Enerzijds valt te begrijpen dat technische opleidingen en dergelijke kostbaar zullen zijn voor deze leerlingen. Dat terwijl toekomstige universitaire studenten dan nog steeds op het VWO wat in boeken zitten te bladeren.

Wat ik persoonlijk opvallend vind is dat leren en werken (BBL) zo slecht scoort. Maar wat blijkt, het CBS neemt kosten ogenschijnlijk strikt. Men kijkt alleen naar de uitgaven van de overheid en de private sector aan het opleidingstraject van een leerling. Wat betekent dat dan? Dat betekent dat de baten van Mbo-ers die zich nuttig maken in het economisch verkeer niet terugkomen in deze statistiek. Het is zelfs voorstelbaar dat werkgevers bewust meer uitgeven omdat deze leerlingen al voor hen werken. Het CBS mag mij corrigeren, maar als de directe baten van een opleidingstraject ook in ogenschouw worden genomen vermoed ik dat de BBL er veel gunstiger uit komt.

Toegegeven, zo suggestief als sommige krantenkoppen waren is het CBS in diens eigen bericht niet. Wel vind ik een en ander onvoldoende genuanceerd. Nu is de statistiek zo gekleurd door verschillen in prikkels die de uitgaven beïnvloeden dat je er eigenlijk weinig mee kunt.

Related posts:

1. VVD programma besproken

In voorgaande berichten ging ik al eens in op de bedenkelijke situatie dat groepen minderjarigen, in het bijzonder MBO-leerlingen, geen beschikking krijgen over een OV-kaart, maar die wel zouden moeten krijgen:
Goedkoop OV voor afgestudeerden
10 miljoen tegen verveling hoogbegaafde kinderen

Related posts:

1. Goedkoop OV voor afgestudeerden
2. Weg met het “oh, dat mag je toch niet zeggen”-sentiment!

Een jarenlang punt dat kennelijk elk jaar weer het nieuws moet halen, maar waar toch niks mee gebeurt, is ons onderwijs. Of beter de nogal schamele investeringen in deze sector. Zeg maar gerust dat we daar achter lopen, en niet als verrassing want het is al sinds jaar en dag zo. Inspanning noch moeite wordt gespaard om jaarlijks een nieuwe onderwijsvernieuwing door te voeren, maar dit gaat nimmer gepaard met investeringen in lijn met het gemiddelde onder andere geïndustrialiseerde landen.

Nu kan ik niet zeggen dat het Nederlandse onderwijs slecht is, daarvoor kan ik geen fatsoenlijke vergelijking trekken uit eigen ervaring. Wel vind ik het opvallend dat Nederland evident minder investeert in onderwijs dan veel andere vergelijkbare landen. Nog opvallender vind ik het dat voorzover ik weet sommige landen die nog lang niet ons welvaartsniveau hebben in relatieve termen een veel groter belang aan onderwijs hechten.

Het voert veel te ver om hier een uitgebreide uitleg te geven over ontwikkelingseconomie, en daarvoor ben ik ook niet de juiste bron. Wel is uit de ontwikkelingseconomie literatuur duidelijk op te maken dat onderwijs van onschatbare waarde is. Krachtige investeringen in onderwijs lijken in veel gevallen een ontwikkelingspolitiek te maken, en een gebrek daaraan juist te kraken. Deze kennis is niet een-op-een toe te passen op ontwikkelde economieën, maar voor mij is het een teken aan de wand.

Wat wij zien is dat Nederland in verhouding tot vergelijkbare landen achterloopt in de mate waarin wij in onderwijs investeren. Is dat erg? Misschien niet, maar ik vermoed van wel. Al was het enkel door te kijken naar wat onderwijs voor ontwikkelingslanden kan doen. Waar moeten we dan beginnen met investeren? Zoals een professor van mij opmerkt in het AD over het lage aantal leerlingen dat een technische richting kiest: ,,Innovatie en onderzoek is toch al de zwakke kant van de Nederlandse economie.” Dat lijkt mij een uitstekend startpunt voor meer investeringen in het onderwijs.

Related posts:

1. Prinsjesdag: Goedemorgen Nederland
2. Nederland te klein?

In dat licht gaan de haren mij dan ook overeind staan van het volgende bericht dat vandaag naar buiten kwam: Ex-studenten reizen een jaar langer voordelig.

Vanaf dit najaar kunnen ex-studenten tegen een aantrekkelijke prijs een jaar lang met trein reizen. Minister Camiel Eurlings van Verkeer kondigde donderdag de komst aan van een ov-kaart voor het spoor voor afgestudeerden van universiteiten, hogescholen én mbo-opleidingen. Bij elkaar gaat het om ongeveer 200.000 mensen.

Zo op het oog nobel en misschien zelfs doeltreffend. Maar eerlijkheidshalve zie ik het nut niet van louter nobele maatregelen, en bij de doeltreffendheid zet ik vraagtekens. Waarom is het in het belang van ons allen dat de groep afgestudeerden de trein in gaat? Is dat de groep die het best gepaaid kan worden met een dergelijke maatregel? Is er op zeker geen andere groep aan te wijzen die happiger is? Of is het juist niet de bedoeling dat er te gretig toegehapt wordt? Het is een groep die net gaat verdienen, wellicht nog weinig verplichtingen heeft en misschien eerder blij is (voorlopig) even niet in de trein te hoeven. Mijn vraag zou zijn of een goedkoper abonnement het best terecht komt bij ex-studenten.

Geheel ten overvloede doemen er ook de gebruikelijke vragen op of er wel voldoende materieel is, of er wel genoeg spoor ligt. Waarom nu uitdrukkelijk een groep aansporen de trein in te gaan die tijdens de al drukke spits zal gaan reizen?

En daarbij, om op mijn eerste alinea terug te komen. Als er dan toch geld het OV in moet dan lijkt mij dat de groep minderjarige MBO-, HBO- en WO-leerlingen eerder in aanmerking zouden moeten komen voor een dergelijke maatregel. Niet omdat de minister dan aan zijn doelstelling van 5% meer reizigers op het spoor komt, maar omdat het van goed fatsoen zou getuigen. Dit plan van Eurlings lijkt leuk, maar zo op het oog is er geen enkele reden te geven die aantoont dat we hier met zijn allen beter van worden.

Related posts:

1. Misschien dan toch: OV-kaart voor MBO-ers
2. VVD programma besproken

Begrijpelijk en zo te lezen zouden deze hoogbegaafde kinderen dan ook meer uit zichzelf kunnen halen. In welke richting meer is mij niet duidelijk, maar ik ben benieuwd of dat extra naast het gewone schoolwerk er toe zal leiden dat er voor intelligentere kinderen minder de noodzaak komt om klassen over te slaan. Op papier staat het overslaan van een klas best aardig. De stof is pittiger voor het kind en dus uitdagender. En passant krijgen de ouders ook iets om mee te pronken mochten ze dat willen. Maar de voordelen slaan om als het hoogbegaafde kind het VWO doorloopt en wil gaan studeren. De meeste faciliteiten voor studenten, denk aan de OV-studentenkaart, zijn gericht op 18 jaar en ouder. Zodoende ben je dus goed de sigaar als je een of meer klassen hebt overgeslagen. Misschien ben je dan als hoogbegaafd kind beter af met extra activiteiten en onderwijl het doorlopen van de basisschool stof in het gebruikelijke tempo.

Maar wacht eens! Niet alleen hoogbegaafde kinderen hebben dit probleem als ze willen gaan studeren. Hele volksstammen die de middelbare school via VMBO en HAVO verlaten zijn jonger dan 18 en krijgen zodoende bijvoorbeeld geen OV-studentenkaart. Uiteraard, er is de tegemoetkoming voor ouders, maar dat houdt niet over als je dagelijks een eind moet reizen om naar je beroepsopleiding te gaan. Nu zal ik even meedoen in de vooroordelen, maar dan om mijn punt te onderstrepen. In Drenthe heb je dan misschien wel een Landbouwschool om de hoek, maar als je wat anders wilt dan moet je al gauw behoorlijk ver reizen met het relatief prijzige openbaar vervoer.

Het voorkomen van verveling onder hoogbegaafde kinderen is zo op het oog niet verkeerd. Alleen ik denk dat een deel van de noodzaak dat te doen voortkomt uit het feit dat je domweg niet te jong wilt gaan studeren, want dat kost je gewoon veel geld. Mijn visie is dat financiële faciliteiten met betrekking tot een studie niet afhankelijk mogen zijn van leeftijd, maar van welke studie men doet. Is deze studie het vervolg op een middelbare schooltraject dan moet je gewoon zoals nu gebruikelijk is boven de 18 alle faciliteiten tot je beschikking krijgen, met als meest nadrukkelijk voorbeeld de OV-studentenkaart.

Related posts:

1. Misschien dan toch: OV-kaart voor MBO-ers
2. Goedkoop OV voor afgestudeerden