Drent in Rotterdam

Rijken zwaarder belasten?

Martin van Elp — Thu, 26 Apr 2012 19:06:18 +0000

In de VS is een discussie over het zwaarder belasten van rijken gaande: de Buffett-belasting, naar de bedenker superbelegger Warren Buffett die procentueel minder belasting betaalt dan zijn secretaresse. Is het verstandig om rijken zwaarder te gaan belasten? Zoals zo vaak geeft de economische wetenschap twee tegengestelde antwoorden. Eens afpellen wat er nu eigenlijk speelt.

Een spelregel vooraf: het lastige aan het anders belasten van vermogen en loon is dat het moeilijk differentiëren is. Ondernemers kunnen in zekere zin kiezen of ze de winst uit onderneming als loon of als vermogenswinst genieten. Ondernemers zullen natuurlijk kiezen voor de variant met het laagste belastingtarief.

Prominent in de discussie zijn natuurlijk Krugman, die leunt op Diamond en Saez (en Piketty). Deze kant van het verhaal gaat er op in of ‘rijken’ banen creëren en of zij minder hard zullen gaan werken als zij meer belasting moeten gaan betalen. De risico’s voor de arbeidsmarkt lijken marginaal, zolang iemand meer kan verdienen doet iemand dat kennelijk. Een hogere belasting op vermogen (of erven) maakt meer herverdeling mogelijk zonder dat de te verdelen koek veel kleiner wordt.

Voor mijn scriptie kwam ik eerder een heel andere visie tegen. Mankiw (zeer leesbaar) stelt dat een vermogensbelasting van nul optimaal is. Ook voor niet-vermogenden! Hoe dat kan? Het idee is dat het loon wat iedereen verdient hoger wordt als er meer kapitaal in de economie is. Met meer investeringen in machines enzovoort kan meer met arbeid verdiend worden, ook door niet-vermogenden.

Dat zijn twee geheel andere uitkomsten en ook geheel andere benaderingen. Ik denk dat een nihile vermogensbelasting niet wenselijk is. In mijn ogen is dat niet uit te leggen en zullen mensen dat niet accepteren. Bovendien zullen ondernemers hun eigenlijke looninkomen als vermogenswinst vermommen. Maar, ik voel ook niet voor de andere kant dat je vermogen heel zwaar moet belasten. Ik denk dat enig kapitaal in de economie wenselijk is, ook voor niet-vermogenden. In mijn ogen wordt er bij een hele hoge vermogensbelasting te makkelijk aan voorbij gegaan dat kapitaal een voorwaarde is voor een hoger arbeidsinkomen.

Conclusie, ik weet niet wat het juiste is. Het antwoord wat je vindt, is erg afhankelijk van de benadering die je kiest. Zie je vermogen/rijkdom als iets waar de hele maatschappij via belastingen of via productiviteit van kan genieten bepaalt waar je uitkomt. In de praktijk zal de waarheid, als zo vaak, in het midden liggen. Vermogen en rijkdom moet je dus belasten om te kunnen herverdelen, maar niet te zwaar om te voorkomen dat je met zijn allen arm wordt.

Slimmere maatstaf voor schuldpositie landen is nodig

Martin van Elp — Sun, 01 Apr 2012 16:51:04 +0000

Me Judice: ‘Nederland: puissant rijk, maar gierig als een oude vrek’

De Nederlandse overheidsfinanciën staan er veel beter voor dan een directe vergelijking van de staatsschuld met andere Noord-Europese landen laat zien. Het grote verschil zit in de enorme opgebouwde pensioentegoeden.Toch committeert Nederland zich aan de Europese norm dat de staatsschuld niet meer dan 60 procent van het nationaal inkomen mag bedragen.

Dat is wel een aardig perspectief op wat de staatsschuld als percentage van het BBP eigenlijk betekent. Die statistiek is totaal ongeschikt om landen onderling mee te vergelijken. Eigenlijk een statistiek om te negeren dus.

Gedachte-experiment: wat zou er gebeuren als je een bandbreedte stelt voor de rente op staatsleningen rondom een referentierente? Kom je er boven: verplicht bezuinigen. Kom je er onder: verplicht belastingverlaging of uitgaven omhoog. Dan prijst de markt de al dan niet gedekte pensioenen bijvoorbeeld zelf in zou je zeggen. Hoef je ook niet meer te discussiëren over of die 60% voor elk land even passend is. Het lijkt mij daarom geen gek idee om een bandbreedte rond een referentierente in te stellen in plaats van een plafond voor de staatsschuld.

Onverstandig om comazuiper voor zichzelf te laten opdraaien

Martin van Elp — Sat, 10 Mar 2012 12:51:16 +0000

Sommige misvattingen blijken telkens weer hardnekkig. Neem deze twee berichten van afgelopen week over comazuipen:

Burgemeester Eberhard van der Laan wil onderzoeken of het mogelijk is om comazuipers zelf te laten opdraaien voor de kosten van de ambulance.

Jongeren die door te veel te drinken in het ziekenhuis belanden moeten hun eigen zorgkosten betalen. Daarvoor pleit Herre Kingma, bestuursvoorzitter van het Medisch Spectrum Twente in Enschede donderdag via de NOS.

Ik hoef eigenlijk niet veel meer te doen dan een stuk uit een eerdere beschouwing van mij te knippen en te plakken:

(…) de Hoge Raad in Brandweer Vlissingen (1992): “dat het niet aangaat kosten van de hier aan de orde zijnde publieke taakuitoefening langs een publiekrechtelijke weg aan de burgers in rekening te brengen. [...] Voorts is nog van belang, dat verhaal van kosten ertoe zou kunnen leiden dat bij de burger een drempel zou kunnen ontstaan om tot alarmering over te gaan, hetgeen uit het oogpunt van openbaar belang onwenselijk is.”

(…) Wij moeten helemaal niet willen dat voor dit soort dingen een rekening gestuurd wordt: dat zorgt er naar alle waarschijnlijkheid enkel voor dat mensen zelf, maar ook toeschouwers, minder geneigd zijn om hulp te roepen. Daar wordt uiteindelijk niemand beter van.

Ik begrijp de intuïtieve reactie om naar analogie van kreten als ‘de vervuiler betaalt’ te redeneren dat het een goed idee is om comazuipers voor de door hun veroorzaakte kosten te laten opdraaien. In de praktijk is dat natuurlijk niet zo.

Een afschrikkende werking gaat er niet van uit, zou ik denken. Als je jezelf zo laat gaan, schrik je ook niet meer van een materiële leedtoevoeging in de vorm van een gepeperde rekening.

Het leed en de schade die ontstaat doordat mensen minder geneigd zullen zijn een ambulance te bellen omdat het risico van kostenverhaal boven de markt hangt, staat naar alle waarschijnlijkheid in geen verhouding tot de welvaartswinst die behaald wordt door de kostenveroorzaker te laten betalen. Het enige wat je bereikt is herverdeling van inkomen. Een beetje inkomen ‘eerlijker’ verdelen door comazuipers voor hun kosten te laten opdraaien, ten koste van mensenlevens omdat er uit angst voor de rekening geen ambulance gebeld wordt: nee, bedankt!

Semipublieke bonussen en digitale televisie

Martin van Elp — Tue, 06 Dec 2011 20:08:48 +0000

Een kamermeerderheid heeft besloten dat er geen bonussen meer mogen worden toegekend in de semipublieke sector. Hoe je er nog voor gaat zorgen dat competente personen, in voldoende mate, voor dat soort banen gaan kiezen, lijkt niemand zich zorgen om te maken. Kijk, dat kan dus niet. Dit komt uit de koker van de PvdA, voorstander van een grote overheid. Hoe kun je dan vervolgens de logische conclusie niet trekken dat je ook wat over moet hebben voor goede bestuurders voor die grote overheid? Tenenkrommend. Neem een voorbeeld aan Singapore, waar de slimste beste mensen naar hun kunnen beloond worden door de overheid, en bespaar ons deze utopische nonsens.

Ondertussen bij de buren in het kabinet zitten ze er ook naast. Aanbieders van digitale televisie worden verplicht om vanaf medio 2013 minimaal 30 zenders in het basispakket door te geven. Volgens het NOS Journaal vanavond om te voorkomen dat mensen met pluspakketten op kosten worden gejaagd. Onzin. Als je aanbieders verplicht meer zenders door te geven, kun je er wel van uit gaan dat de prijs van het basispakket omhoog gaat. Al was het maar omdat het dan moeilijker is om prijsdifferentiatie toe te passen. Bij het netneutraliteit-verhaal op de mobiele telefoonmarkt, gebeurde hetzelfde.

We leven in een democratie dus als de meerderheid domme dingen wil doen, dan doen we dat maar. Toch, de economische wetenschap heeft over de jaren enkele praktisch onbetwiste wijsheden opgeleverd. Mensen zijn niet zo altruïstisch dat ze ongeacht het verschil in beloning bij de (semi-)overheid gaan werken: jammer, maar helaas. Extra zenders laten doorgeven is niet gratis: there’s no such thing as a free lunch. Politici moeten misschien maar verplicht worden een basiscursus Economie te volgen, want dat bespaart de maatschappij vervolgens een hoop goedbedoelde ellende.

Nederland behaalt brons op WK Welvaart

Martin van Elp — Mon, 07 Nov 2011 11:40:27 +0000

Nederland is door de Verenigde Naties als derde gerangschikt op de Human Development Index 2011, ofwel het WK Welvaart. Alleen de van grondstoffen vergeven Noren en Australiërs hebben we voor ons moeten dulden. Onze bronzen plak hebben we te danken aan een goede score op de drie onderdelen levensverwachting, onderwijs en rijkdom.

Op die bronzen plak, ten teken van onze ongekende welvaart, zouden we trots moeten zijn. Het streven naar een beter leven is de drijvende kracht achter onze markteconomie, dus genoegzaam achterover hangen is niet de juiste houding. Toch, continu zuurpruimen dat het zo slecht gaat met Nederland is evenmin op zijn plaats, want dat is gewoon aantoonbaar onwaar. Af en toe tevreden zijn over hoe goed we het al hebben, moeten we niet vergeten.

Die hoge score op welvaart betekent ook dat we wat te verdelen hebben. Moeten we onze welvaart dan maar verbrassen? Nee. Wel moeten we ons door niemand zomaar wijs laten maken dat iets niet kan. Moet de pensioenleeftijd omhoog? Lijkt mij verstandig, maar het ‘moet’ niet. We hebben als welvarend land iets te kiezen en die keuzevrijheid moeten we claimen ook. De tijd dat de aanpak van problemen op ons neerdaalt als ware een bindend vonnis is wat mij betreft voorbij, want dat brons kunnen we met keuzevrijheid verzilveren.

Drent in Maryland en Washington

Martin van Elp — Sat, 01 Oct 2011 09:23:28 +0000

We ontwaken in Baltimore en parkeren de auto ‘s ochtends bij een lightrail station en gaan de stad in. We gaan even naar het beste ziekenhuis van de VS: John Hopkins Hospital. Daarna wandelen we een stuk door de stad om weer richting auto te gaan. Volgende halte is Annapolis, hoofdstad van de staat Maryland en thuishaven van de Naval Academy. Leuk stadje, doet meer Europees gezellig aan dan de meeste andere Amerikaanse plaatsen tot nu toe. Vanuit Annapolis rijden we naar een mall in Queenstown over een enorme tweelingbrug, indrukwekkend. Hierna is het op naar onze laatste halte voor de terugreis: Washington DC.

We overnachten weer in een boeiend hostel blijkt. Zo is onze kamer tevens de aangewezen route voor het personeel om op hun rook-/relaxbalkon te komen, lijkt het. Juist… Uiteindelijk wel een hostel met een eigen karakter. De volgende ochtend bijvoorbeeld aan de ‘pancakes’, maar dan van het type zwaar-op-de-maag. We gaan eerst naar het Supreme Court en krijg daar een half uur uitleg over de werking van het hoogste rechtsorgaan van de Verenigde Staten en wel in dé rechtszaal. Boeiend en leuk om daar gezeten te hebben. Vervolgens lopen we via Capitol Hill naar het Air en Space Museum, dat gratis toegankelijk is. Hier besteden we onze middag waarna we naar het Washington Monument en het Witte Huis lopen. Paar foto’s verder en we stiefelen naar China Town, eten wat en keren dan terug naar het hostel.

Op onze laatste hele dag krijgen we eerst een interessante rondleiding in het Capitool. Ook nemen we even een kijkje in de vergaderzaal van het Huis van Afgevaardigden. We pakken vervolgens de fiets voor een tochtje door de stad naar het Lincoln en Jefferson Memorial. De metro brengt ons naar het Pentagon waarbij we ook even langs het Memorial voor 9/11 daar lopen en de plek waar het vliegtuig binnenkwam is door de ander kleur steen nog te zien. Voor de rest doen we het rustig aan en op de allerlaatste dag is het niet anders dan reizen geblazen.

Foto’s hier:
https://picasaweb.google.com/martin.vanelp/MarylandEnWashington

Drent in Pennsylvania

Martin van Elp — Wed, 28 Sep 2011 23:31:36 +0000

Vanuit New York pakken we de Amtrak trein naar Philadelphia, de bakermat van de Verenigde Staten. Prima trein, maar de weg er naartoe is wat bedenkelijk: het vertrekperron wordt pas tien minuten voor vertrek bekend gemaakt en de onze was nota bene te laat met als resultaat een stormloop richting de roltrap op het moment dat bekend is van waar we gaan vertrekken. Handig hoor… In Philadelphia gaan we, natuurlijk, eerst even naar de University of Pennsylvania, weer een Ivy universiteit. Daarna kijken we kort rond in het historische centrum en pakken dan een toeristenbus door de stad voor een rondrit. Op dag twee doen we het vrij rustig aan met een korte eigen wandeling door de stad, dan een terrasje voor de lunch en dan een ‘gratis’ (er wordt op fooi gerekend) rondleiding door de oude stad door een gids. Leuk om te doen, ook omdat je dan meer hoort dan je in een gids kunt lezen.

De derde dag in Pennsylvania rijden we met een huurauto naar King of Prussia, de grootste mall van de VS. Dan door naar Lancaster county, het land van de Amish. We gaan naar het Mennonite informatiecentrum om een korte film over het zijn en wezen van de Amish te zien. Interessant. Hierna gaan we naar Gettysburg, de plek van een van de belangrijkste slagen van de Amerikaanse Burgeroorlog. We lopen kort door het museum en pakken dan de film over de aanloop naar deze slag mee. Vervolgens kunnen we een roltrap op om een cyclorama, denk aan Panorama Mesdag, van de slag om Gettysburg te bewonderen. Leuk en leerzaam weer. Aan het eind van de dag rijden we naar Baltimore om te overnachten en de volgende ochtend rond te kijken.

Foto’s hier:
https://picasaweb.google.com/martin.vanelp/Pennsylvania

Drent in New York

Martin van Elp — Fri, 23 Sep 2011 23:55:35 +0000

De eerste hele dag in New York doen we voornamelijk wat randzaken in de buurt van ons hostel. Eerst wandelen we naar Columbia University, de Ivy universiteit van New York. Weer is het uiterlijk anders dan bij de vorige universiteiten: minder groen en meer stedelijk. We steken door naar de St. John kathedraal, een van de grootste ter wereld. We besluiten om een honkbalwedstrijd te bezoeken en regelen bij het Yankee Stadium kaartjes voor de New York Yankees tegen de Tampa Rays. Dat is een drie uur durende aangelegenheid, die wij voor onszelf wat verkorten omdat we het op een gegeven moment wel geloven. We gaan naar Grand Central station om even het interieur van dit ‘mooiste’ treinstation te bekijken. Dan de straat op om langs het Chrysler Building te wandelen richting de Verenigde Naties. Not, want de Algemene Vergadering van de VN is bijeen en straten zijn daarom afgezet. Dan maar even langs het Empire State Building en in het te drukke Macy’s rondkijken. Doorlopen naar het Flatiron Building, een driehoekig gebouw om daarna de dag te eindigen op Times Square, de beroemde reclamelichtparade.

Dag twee beginnen we met een korte wandeling door Central Park om daarna in het overheidsdistrict van New York rond te lopen. Hier zijn bijvoorbeeld enkele rechtbanken en het stadhuis te vinden. Vanuit hier wandelen we ook een eindje de Brooklyn Bridge op. Dan staat Wall Street op het programma om even kort wat foto’s te schieten van de New York Stock Exchange. De straat is afgezet hier, weer in het kader van de Algemene Vergadering van de VN, om demonstraties te voorkomen. De Staten Island Ferry is gratis en vanaf deze ferry werpen we een blik op het Vrijheidsbeeld en Ellis Island. Na de ferry meteen retour te nemen zijn we terug in Manhattan en lopen we via Trinity Church naar Ground Zero waar de nieuwbouw in volle gang is.We besluiten de dag op het Rockefeller Center met een prima uitzicht over de stad. Helaas is het weer niet helemaal optimaal met de bewolking, maar dat mag de pret niet drukken. Grosso modo hebben we nu ‘alles’ gezien in NY.

De derde en laatste dag gaan we ieder onze eigen weg. Ik ga naar het Metropolitan Museum en slof ongeveer vier uur hier rond. Er is van alles: oudheden uit Egypte, Griekenland, Rome enzovoort, kunst uit de Middeleeuwen, werken van grootmeesters waaronder Vermeer, Rembrandt en Van Gogh. Er is uit elke hoek van de wereld wel wat te vinden. Over de Verenigde Staten zelf zijn er verschillende huiskamers opgebouwd in het museum die een beeld schetsen tussen, zeg, de 17e en 19e eeuw. Ook nog even door het moderne kunstgedeelte gewandeld en voor ‘kennisgeving’ aangenomen. Morgen pakken we de trein naar Philadelphia.

Foto’s hier:
https://picasaweb.google.com/martin.vanelp/NewYork

Drent tussen Boston en New York

Martin van Elp — Wed, 21 Sep 2011 00:50:52 +0000

Na soepel de auto opgehaald te hebben rijden we naar Lexington voor het Minute Man Statue om daarna richting Concord voor het Minute Men Historical Park, of iets van die strekking, te gaan. Beide plaatsjes speelden een rol bij het begin van de Onafhankelijkheidsoorlog en in het park zien we een korte film over hoe een en ander gelopen is: een klassiek verhaal over hoe overmoed voor de val komt, in dit geval die van de Engelsen. Interessant. We rijden verder terug in de tijd naar Plymouth waar de pelgrims met de Mayflower voet aan wal zetten in 1620. Zij stichten hier een kolonie en we laten ons rondleiden door Jenney’s Grist Mill, de oudst nog werkende watermolen van de Verenigde Staten. Erg leuke rondleiding. Hierna rijden we toeristisch door naar onze slaapplek in Hyannis van waaruit we Cape Cod gaan verkennen.

Helaas laat het weer ons een beetje in de steek tijdens onze dag Cape Cod. Het is bewolk, winderig en met nog geen 15 graden niet erg aantrekkelijk om van de kustplaatsjes te genieten. We toeren wel met de auto door Yarmouth, Chatham en weer terug naar Hyannis om even bij het JFK Memorial te kijken. We zijn deze dag zo snel ‘klaar’ dat we mooi de tijd hebben voor het draaien van een was. ‘s Avonds doen we ons, als beloning voor ons geluier deze dag, tegoed aan de Braziliaanse all-you-can-eat grill in Hyannis. Prima!

We verlaten Hyannis voor een rit richting Providence. In Providence wandelen we over de campus van Brown University (ook Ivy League) en deze spreekt meer aan dan die van MIT of Harvard door minder massaal te zijn en de uitstraling van de bebouwing. Hierna wandelen we nog even door Providence, maar het stadje weet niet echt te bekoren. Door naar Newport om vanuit de auto ons te ‘vergapen’ aan de daar gebouwde grote imposante landhuizen, erf na erf weer. We rijden via Mystic door naar Groton waar we zullen overnachten. Voordat we gaan slapen spenderen we de avond in het grootste casino van de Verenigde Staten, het Mohegan Sun. Sommigen weten het, ik heb niets met gokken, maar ik heb wel met $5 op van die slotmachines ‘gespeeld’ en kwam er met $1 winst uit. Joepie!

Dag vier van deze autorit besteden we aan een uitstapje naar een outletcenter voor wat inkopen om daarna naar New Haven te rijden. Hier wandelen we door Yale heen, weer een Ivy League universiteit. De sfeer is door een andere bouwstijl en inrichting weer heel anders dan MIT, Harvard of Brown, grappig om te zien. Vanuit New Haven rijden we naar New York om ons daar in het Harlem YMCA te installeren voor een paar dagen in de Big Apple.

Foto’s hier:
https://picasaweb.google.com/martin.vanelp/VanBostonNaarNYC

Drent in Niagara Falls en Boston

Martin van Elp — Sat, 17 Sep 2011 00:22:08 +0000

Na twee nachten Toronto pakken we vroeg in de ochtend de bus naar de Niagara Falls. We overnachten in het ACBB hostel, net even anders dan anders: de eigenaar met lange bos haar stelt zich voor, vraagt naar onze namen en gaat er prat op dat zijn hostel geen afzichtelijk rek met advertentiefoldertjes heeft. In de loop van de twee dagen (een nacht) dat we in zijn hostel zijn, blijkt dat hij er prijzen mee heeft gewonnen, er geen lockers zijn en er toch nooit wat is gestolen en hij al met al een eigen kijk heeft op wat hostel moet zijn. Prima plek.

Niagara Falls aan de Canadese zijde is apart. Tussen het hostel en de watervallen ligt een enorme ‘tourist trap’: spookhuizen, een handvol wassenbeeldenmusea, speelhallen, vreettenten enzovoort. Dat hebben we maar geskipt. We hebben ons eerst naar het Brock monument laten sturen ter nagedachtenis aan de legerleider die de Amerikanen namens de Engelsen versloeg en Canada zo vrij van Amerikanen hield. Daarna pakken we de Maid of the Mist die ons langs de watervallen voert op een boot: een natte maar leuke ervaring. De volgende dag steken we de grens over en staan we in Niagara Falls USA. Het contrast tussen beide zijden is opvallend en boeiend: aan de Canadese kant mag ‘alles’ en is het volgebouwd met gekkigheid en casino’s, terwijl de Amerikaanse kant rustiger is en her en der de dichtgetimmerde huizen opvallen. Aan de Amerikaanse kant bezoeken we Cave of the Winds: op slippers met een plastic poncho wandel je over een houten stellage vlak langs de waterval. Erg leuk om te doen!

Na twee dagen Niagara Falls vliegen we naar Boston, ondermeer bekend van de Boston Tea Party een markante gebeurtenis aan de voet van de Onafhankelijkheidsoorlog. Boston doet een stuk rijker, netter en schoner aan dan Niagara Falls USA. De VS stijgen weer in waarde, want NF deed niet denken aan een rijke moderne wereldmacht, daar lijkt het in Boston meer op. We wandelen hier de historische route (‘Freedom Trail’) door de stad langs monumenten rond de Onafhankelijkheidsoorlog. De volgende dag besteden we aan de campussen van MIT en Harvard. De tour over MIT doet vooral aan een introductiedag in Nederland denken en MIT weet eigenlijk weinig indruk te maken. De Harvard tour gaat meer op de historie van Harvard in en Harvard maakt in ieder geval op mij wat meer indruk. Harvard doet aan als een dorpje met veel groen en enkele academische gebouwen verspreid tussen de woongebouwen. Morgen pakken we de auto via de kust naar New York!

Foto’s hier:
https://picasaweb.google.com/martin.vanelp/NiagaraFalls
https://picasaweb.google.com/martin.vanelp/Boston