Dief scooter botst op eigenaar

LEEUWARDEN – Het valt niet mee om in Leeuwarden een scooter te stelen. Een 21-jarige man die zo’n voertuig had ontvreemd, reed dinsdagavond met zijn nieuwe ‘aanwinst’ uitgerekend tegen de 19-jarige eigenaar van de tweewieler op.

Aldus een politiewoordvoerder: ”Dit hebben we nog nooit eerder mee gemaakt, wat een toeval.”

Nee! Dat is alles behalve toeval. De eigenaar was volgens het artikel juist door de stad aan het toeren om zijn gestolen scooter terug te vinden. Hoe kan het dan toeval zijn dat dit lukt? Uiteraard, deze eigenaar heeft veel geluk, maar toeval kun je dit niet noemen.

Net zoiets als het winnen van een prijs in de loterij. Dat is geen toeval (je moet immers een lot kopen om überhaupt te kunnen winnen), maar geluk. Sterker nog, de kans dat jij de loterij wint is heel klein, maar de kans dat iemand de loterij wint is 100%.

Waarmee ik weer terug kom bij dit ‘gestolen scooter’-verhaal. Het zou pas vreemd zijn als het nooit voorkomt dat een willekeurige eigenaar van een gestolen goed zijn eigendom weer treft, eventueel in een ongeluk zoals hier.

Related posts:

1. Reactie: “Lucia de B.: Toeval of niet?”
2. Schuim der aarde: loterijen

Lucia de Berk vrijgesproken van moorden
04/14/2010 02:54 PM
ARNHEM – De vrijspraak voor Lucia de Berk is een feit wat betreft de moorden en moordpogingen waarvoor zij eerder levenslang kreeg.

Het is een buitengewoon gênante vertoning natuurlijk: wat iedereen al wist moest eerst tot het OM doordringen waarna de rechterlijke macht er een punt aan kon draaien. Statistiek in de hand van een jurist, is als een strijker in de hand van een peuter: levensgevaarlijk. Hoe we een en ander gaan oplossen is niet aan mij: ik denk bijvoorbeeld aan een klankbord met statistici welke de rechter kan raadplegen in plaats van te vertrouwen op de zonderlinge figuur die toevallig het OM wel wil helpen door statistisch bewijs ‘gunstig’ te interpreteren.

De grote vraag is uiteindelijk hoe lang wij nog het laatste oordeel laten aan rechters over onderwerpen waar zij geen verstand van hebben, en dus vaak op weinig meer vertrouwen dan de deskundigheid van een getuige-deskundige. Ik vind die gang van zaken veel te mager in een zelfverklaarde rechtsstaat.

Related posts:

1. Reactie: “Lucia de B.: Toeval of niet?”
2. CU notitie onder de loep

nu.nl: ChristenUnie wil rijken meer boete laten betalen

“DEN HAAG – Rijke mensen moeten hogere boetes gaan betalen dan wetsovertreders die minder te besteden hebben. Zo wordt iedereen die zich niet aan de regels houdt naar verhouding even zwaar beboet. Dat staat in een notitie voor de aanpak van criminaliteit en vergroting van de veiligheid, die de ChristenUnie woensdag heeft gepresenteerd. De ernst van een delict bepaalt hoeveel ‘boete-eenheden’ een wetsovertreder kwijt is. Zijn inkomen bepaalt de hoogte van zo’n boete-eenheid, aldus het plan.”

Verschillende andere landen doen dit al, en ik heb het altijd een interessant gegeven gevonden. Het idee achter een boete is toch vaak dat daarmee onder andere het gedrag beïnvloed wordt. Wanneer een boete maar marginaal is ten opzichte van het inkomen, hoef je weinig effect te verwachten. Nu zou je zo kunnen redeneren dat het bijvoorbeeld bij snelheidsboetes tot op zekere hoogte wenselijk is dat iemand een afweging kan maken tussen de boete en de waarde van de verloren tijd. Omdat het in het verkeer ook om verkeersdoden gaat vraag ik me af hoe lang je een dergelijke lijn vol kunt houden. De vraag is in dit opzicht in hoeverre ‘alles’ te koop zou mogen zijn, en zodra je daar in zekere mate “niet” op antwoordt, wordt een inkomensafhankelijke boete interessant. Zo op het oog een zinnig plan van de CU.

“Popconcert

Bezoekers van een voetbalwedstrijd of een groot popconcert kunnen duurdere kaartjes tegemoet zien als er politie nodig is om de openbare orde rond het evenement te handhaven. De ChristenUnie wil de kosten doorberekenen via een ticketheffing. Uitgangspunt is echter dat organisatoren van evenementen zelf zorg dragen voor de veiligheid.”

Dit vind ik een hoogst dubieus plan. Ten eerste zit er (lage) BTW op die kaartjes, dat moet toch ergens goed voor zijn. Daarnaast betalen we met zijn allen belasting, dat moet toch ook ergens goed voor zijn. Belangrijker nog is de vraag: hoeveel duurder worden die kaartjes dan? Wat als dat mensen weerhoudt om dat soort evenementen zo vaak als gewenst te bezoeken, en dan maar rottigheid gaan uithalen? Er moet niet te luchtig gedacht worden over ‘de gebruiker betaalt’-concepten omdat er vaak allerlei externe kosten bij komen kijken. Sterker nog, waarom zou een brave borst voor politie inzet moeten opdraaien? Die kan het toch ook niet helpen dat anderen minder braaf zijn?

Ik zie ook wel enig verband met wat ik al eens eerder schreef over het verhalen van reddingskosten op schaatsers: Schaatsers zelf laten opdraaien voor redding? In essentie moeten we heel voorzichtig omgaan met deze vorm van kostenverhaal.

“De ChristenUnie noemt het gedoogbeleid mislukt. Coffeeshops werken criminaliteit en overlast in de hand en moeten daarom dicht. De partij wil ook af van het onderscheid tussen soft- en harddrugs. Het gratis uitdelen van heroïne op medisch advies kan eveneens niet door de beugel.

Gedwongen prostitutie

De afschaffing van het bordeelverbod heeft geleid tot illegale en gedwongen prostitutie. Het liefst zou de ChristenUnie dit verbod opnieuw invoeren. Mensenhandelaars moeten zwaardere straffen krijgen. Als ze meer dan eenmaal de fout in gaan, moeten ze levenslang achter de tralies terecht kunnen komen.”

Het is zo makkelijk, maar ik doe het toch: de Drooglegging werkte ook niet. Zwaarder straffen zoals voorgesteld, zou kunnen werken. Ik geloof er niet echt in, maar het zou kunnen. Verbieden onder de geveinsde veronderstelling dat je daarmee het probleem oplost heb ik moeite mee. Zoals ik het lees wil de CU deze zaken verbieden omdat het ‘zondige’ activiteiten betreft. Kom daar dan voor uit, dat dingen verbieden op zich geen klap helpt zou toch gevoeglijk bekend mogen zijn zo langzamerhand. Het enige wat verbieden doet is het creëren van meer criminaliteit, statistisch in ieder geval…

Related posts:

1. Weg met het “oh, dat mag je toch niet zeggen”-sentiment!
2. Schuldenlast rijke landen onder vuur IMF

Waar ik hier heel kort (door de bocht) op in wil gaan is het concept van economische groeipaden en het gevaar van ongezonde voorzichtigheid. In een eerdere bijdrage besprak ik dit al eens, en ik voel de behoefte om hieraan een cijfermatig beeld toe te voegen. Het is namelijk in mijn ogen heel belangrijk dat we niet het kind met het badwater weggooien: economische groei is niet vies!

Stel dat we de situatie zoals we die kenden zouden handhaven. Banken denken relatief lichtzinnig over leningen, en doen verder ook niet moeilijk. Uiteraard worden banken dan vaker geconfronteerd met tegenvallers. Wel zullen dan risicovolle projecten, met mogelijk aanzienlijke (maatschappelijke) baten, makkelijker van de grond komen. De jaar-op-jaar groei, het groeipad, is in deze economie 3%, en daarnaast hebben we eens in de tien jaar een terugval van 5% doordat er weer een of andere bubbel barst. Dat jaar krimpt de economie dus: een recessie.

Zet tegenover deze situatie een nieuwe realiteit waarin banken niet langer bereid zijn om zo makkelijk als gebruikelijk was leningen te verstrekken. Niet alleen komen nieuwe risicovolle ambitieuze projecten niet van de grond, er zullen zelfs bestaande bedrijven omvallen die nu op de rand van grote risico’s opereren. Ik denk dan bijvoorbeeld aan farmaceutische / biotechnologische bedrijven. Door strengere regels neemt de groei af naar 2%.

In onderstaande tabel heb ik indexcijfers genomen voor tien opeenvolgende jaren voor de hierboven geschetste situaties. Een hoger indexcijfer staat voor meer welvaart.

Het verschil marginaal, en bij deze gekozen cijfers in het voordeel van de risicovolle economie. Anders gekozen cijfers zouden dus de voorzichtige economie er als beste uit kunnen laten springen. De vraag die dan gesteld moet worden is of ik het verschil te optimistisch of te pessimistisch heb geschat. Persoonlijk denk ik dat er eerder meer dan minder economische groei verloren gaat als wij voorzichtiger worden in het verlenen van kredieten.

Wat ik nog niet eens mee heb genomen in deze analyse is dat een recessie ook een zuiverend effect heeft. Inefficiënte bedrijven verdwijnen van het toneel als er een serieuze recessie door de economie raast: het kaf wordt dan weer eens goed van het koren gescheiden. Hierover kan men van mening verschillen, en ik ben van mening dat de economie er baat bij heeft als dit zo af en toe gebeurt. Recessies zijn misschien even vervelend als je er in zit, maar daarna heb je weer een frisse economie alsof deze naar een kuuroord is geweest.

De essentie van het voorgaande is dat een recessie niet per se slecht is. De vraag die wij ons moeten stellen is of de aanleiding tot een recessie (in het huidige geval ‘lakse’ kredietverlening) ons in de jaren in aanloop naar de crisis genoeg heeft opgeleverd om de klap op te vangen.

Related posts:

1. Spoedcursus economische crisis
2. Hoogervorst weet het beter: kabinet oppassen niet te veel lenen

Per jaar kost een Mbo opleiding meer dan een universitaire opleiding viel gelijk vandaag te lezen in de krant. De eerste nuance is dat die vlieger op gaat voor het Mbo BBL (leren/werken) want de andere vorm BOL (leren/stage) heeft dit al veel minder. Enerzijds valt te begrijpen dat technische opleidingen en dergelijke kostbaar zullen zijn voor deze leerlingen. Dat terwijl toekomstige universitaire studenten dan nog steeds op het VWO wat in boeken zitten te bladeren.

Wat ik persoonlijk opvallend vind is dat leren en werken (BBL) zo slecht scoort. Maar wat blijkt, het CBS neemt kosten ogenschijnlijk strikt. Men kijkt alleen naar de uitgaven van de overheid en de private sector aan het opleidingstraject van een leerling. Wat betekent dat dan? Dat betekent dat de baten van Mbo-ers die zich nuttig maken in het economisch verkeer niet terugkomen in deze statistiek. Het is zelfs voorstelbaar dat werkgevers bewust meer uitgeven omdat deze leerlingen al voor hen werken. Het CBS mag mij corrigeren, maar als de directe baten van een opleidingstraject ook in ogenschouw worden genomen vermoed ik dat de BBL er veel gunstiger uit komt.

Toegegeven, zo suggestief als sommige krantenkoppen waren is het CBS in diens eigen bericht niet. Wel vind ik een en ander onvoldoende genuanceerd. Nu is de statistiek zo gekleurd door verschillen in prikkels die de uitgaven beïnvloeden dat je er eigenlijk weinig mee kunt.

Related posts:

1. VVD programma besproken

Wat betekent dit nu allemaal? De omzet van de overheid is voor mij alle belasting- en niet-belastinginkomsten en de schuld is natuurlijk het fameuze getal waar zo veel het nu over hebben. De cijfers van Nederland zet ik af tegen enkele andere economieën en onder een ander kopje ook tegen wat kerncijfers van commerciële bedrijven.

De vierde en laatste kolom heeft mijn nadrukkelijke aandacht. Die verhoudingsgetallen in procenten zijn ‘vergelijkbaar’ met elkaar. Daar valt uit op te maken dat zeker Nederland het misschien nog niet zo gek doet. Uiteraard is onze staatsschuld inmiddels nog verder opgelopen en hebben we het in de praktijk over een verhouding van 60%, maar daarmee zouden we nog steeds onder de omzet/schuld verhouding van AT&T zitten alsook onder de andere genoemde landen.

Wat ik hiermee wil uitdrukken is dat de Nederlandse overheid in zekere zin amper meer in de schulden steekt dan een commercieel bedrijf. Neem daar vervolgens bij in gedachten dat een overheid voor een belangrijk deel collectieve goederen levert waarvoor moeilijk of niet een vergoeding gevraagd kan worden (landsverdediging is daarvan een klassiek voorbeeld). Dat betekent dat de maatschappelijke baten van overheidsoptreden ten opzichte van de maatschappelijke baten van commerciële activiteiten waarschijnlijk relatief hoog liggen. Zou je dat meenemen dan zou je een ‘Maatschappelijke Omzet’ becijferen. Wanneer je dat getal vervolgens zou invoeren denk ik dat Nederland gewoon heel gunstig afsteekt ten opzichte van veel beursgenoteerde bedrijven.

Kritisch kijken naar de staatsschuld is goed. De staatsschuld laten oplopen door uitgaven die geen investeringen zijn, moet altijd kritisch beschouwd worden. Waar ik niet achter sta is een sfeer waarin (staats)schuld per definitie iets slechts is. Dat is het niet, en dat is het nooit geweest ook.

Ter verduidelijking: de staatsschuld liep ook fors op toen we ABN-AMRO/Fortis kochten, maar daar hadden we ook wat voor. Die bank is niet weg, maar is geld waard; deze staat voor de boekhouders onder mijn lezers gewoon braaf links op de balans als bezitting.

Related posts:

1. Pensioenfondsen zijn er niet om de economie te herstellen
2. Schuldenlast rijke landen onder vuur IMF

De Oost-Duitse Stasi is er haast niets bij, en dan te bedenken dat het getap door onze AIVD nog niet eens is opgenomen in de statistiek. Nu weet ik als econoom dat Hirsch Ballin een punt heeft dat je door verschillen in definitie en dergelijke moeilijk kunt vergelijken. Wie weet wat de CIA uitspookt bijvoorbeeld. Maar(!), je kunt ook op andere manieren naar een en ander kijken.

Afgelopen jaar zijn er dus 26.425 telefoonnummers afgeluisterd. Dat is bijna twee keer zo veel telefoonnummers als dat ons land gedetineerden telt. Nu zegt dat nog niet alles natuurlijk, maar ik vind het opvallend. Als econoom vraag ik me bijvoorbeeld ook af of er niet afnemende meeropbrengsten zijn. Gaat het grijpen naar de tap misschien ook nog eens ten koste van nuttiger opsporingswerk? En raak je het spoor niet makkelijker bijster als je zoveel tapt? Het OM en/of de Politie wil nog wel eens iets kwijt raken… Boeven vangen prima, maar het komt op mij over als privacy schending; niet omdat het moet, maar omdat het kan. En dat is niet iets om trots op te zijn.

Related posts:

1. CU notitie onder de loep
2. Zwijgrecht: “taking the Fifth”

Mijn website met veel meer thematische kaarten is HIER

Voor een keertje iets heel anders: thematische kaarten in Excel. Kan dat en hoe dan wel? Een grafiek met een paar lijnen of staven is zo gemaakt, maar hoe kleur je bijvoorbeeld Europa in op basis van de bevolkingsdichtheid? Dat is een heel ander verhaal. Ik heb altijd wel wat met atlassen gehad, en bij dit soort dingen geldt: als een ander het kan, wil ik het ook kunnen.

Voorbeeld van een thematische kaart - Bevolkingsdichtheid Europa

Gelukkig is daar dan altijd Google met een goed idee: link. Onder die link staat een filmpje met een goede uitleg hoe je dit zelf kunt programmeren. Nu ben ik de beroerdste niet, dus heb ik onder deze link een Excel-bestand staan waarin het meeste handwerk al is gedaan. Om eventueel aanpassingen te kunnen doen zul je alsnog het filmpje moeten kijken, maar in mijn bestand zit al een kaart van Europa en de koppeling met een werkblad met bevolkingsdichtheid gegevens is ook al gemaakt.

Related posts:

1. Honderdste bericht: reflectie

Gelukkig gloort er enig hoop aan de horizon want President van de Hoge Raad Corstens wil werk maken van het verbeteren van de kennis onder strafrechters (NRC.nl: Strafrechters leren ‘kritisch denken’). Er is veel, in mijn ogen terechte, kritiek op de strafrechter en met het voorgestelde project ‘Kritisch denken’ moet de strafrechter bijgespijkerd gaan worden.

Ik ben zeer benieuwd wat er van terecht komt, zeker omdat resultaat zich pas op zijn vroegst over vijf jaar openbaart. Daarnaast zou ik zeggen dat er op de juridische faculteiten hier ten lande meer dan nu aandacht moet komen voor andere wetenschappen. Een goed begin zou wat mij betreft zijn om Wiskunde A12 (of hoe dat ook moge heten tegenwoordig) verplicht te stellen. Rechten moet af van het imago een pure tekstwetenschap te zijn: in de praktijk wordt veel meer van je gevraagd en dat geldt niet alleen voor de strafrechter.

Related posts:

1. Lucia de B(erk) eindelijk vrijgesproken
2. Een stukje DDR aan de Noordzee

Related posts:

1. Zwijgrecht: “taking the Fifth”
2. CU notitie onder de loep